عمرآمریکااندازه برخی کتابخانه‌های ایران‌است / آفت وحشتناک کتاب‌دزدی

مدیرعامل خانه کتاب در نشست خبری سی و هفتمین کتاب سال گفت: رئیس جمهور آمریکا در حالی نقاط فرهنگی ایران را تهدید به حمله می کند که عمر این کشور به اندازه عمر برخی کتابخانه های ماست.

به گزارش خبرنگار مهر، نشست خبری سی و هفتمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران دقایقی پیش با حضور نیکنام حسینی پور مدیرعامل موسسه خانه کتاب، حجت الاسلام محمدعلی مهدوی راد دبیر جایزه کتاب سال و احمد علی حیدری دبیر جایزه جهانی کتاب سال در سرای اهل قلم برگزار شد.

حسینی پور در ابتدای این نشست گفت: رئیس جمهور آمریکا چندی پیش سخنانی درباره حمله به 52 نقطه فرهنگی ایران داشت و می دانیم که این کشور طرح و برنامه هایی برای آسیب به ایران طراحی کرده و می کند که اقتصادی، سیاسی و فرهنگی هستند اما واقعیت امر در مواجهه با آمریکا این است که عمر برخی از کتابخانه های ما به اندازه عمر این کشور است و اینکه در آمریکا کتاب آسمانی ما مسلمانان را به آتش می کشند نشان دهنده فرهنگ آنهاست. در حالی که باید با اندیشه به جنگ قران و آموزه های اسلامی بیایند.

وی افزود: همانطور که کتاب سوزی را در دیگر کشورها محکوم می کنیم عمل افرادی را که در کشور خودمان به بهانه مختلف کتاب آتش می زنند محکوم می کنیم.

مدیرعامل موسسه خانه کتاب گفت: جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران مهمترین جایزه مرتبط با حوزه کتاب در کشور ماست که 36 دوره تداوم پیدا کرده و با رفتن و آمدن دولت های مختلف به حرکت خود ادامه داده است در 36 دوره برگزاری این جایزه بیش از 300 هزار و 157 عنوان کتاب داوری و ارزیابی شده که هزار و 642 عنوان یعنی 55 صدم درصد برگزیده و شایسته تقدیر بوده است. 646 عنوان یعنی 39.5 درصد برگزیده و 996 عنوان یعنی 66.5 درصد شایسته تقدیر بودند. بیشترین آثاری هم که داوری شده اند 64 هزار و 407 عنوان با موضوع ادبیات بوده اند.

حسینی پور گفت: بین آثار برگزیده 121 عنوان یعنی 11درصد در حوزه علوم کاربردی قرار دارد. رتبه های بعدی هم متعلق به دین و ادبیات است. بین چهره ها و مولفان هم غلامحسین ابراهیمی دینانی با 4 کتاب در 4 دوره، حسن ابراهیم زاده با سه کتاب و محمدباقر وثوقی بیشترین دوره برگزیده شدن را به خود اختصاص داده اند. در زمینه ترجمه هم آذرتاش آذرنوش و عبدالله کوثری رتبه های اول و دوم را دارند. اما طی 36 دوره برگزاری ناشران دولتی معمولا پیشتاز بوده اند و مرکز نشر دانشگاهی، دانشگاه تهران و انتشارات علمی و فرهنگی به ترتیب با 56، 50 و 15 کتاب بیشترین برگزیده ها را داشته اند. بین ناشران خصوصی هم نشر فرهنگ معاصر و سخن هر کدام با هفت کتاب در رتبه اول قرار دارند و ناشرانی مانند طرح نو، فاطمی، ققنوس، ماهی و مروارید با 6 عنوان در رتبه بعدی.

وی درباره چرایی برگزیدگان بیشتر ناشران دولتی گفت: روند برگزاری نشان می دهد ناشران خصوصی به مرور جایگزین ناشران دولتی می شوند اما شاید علت بیشتر بودن برگزیدگان ناشران دولتی این باشد که بیشتر از ناشران خصوصی در حوزه اندیشه و فکر سرمایه گذاری می کنند و در واقع کتاب هایشان خیلی بازاری نیست.

در ادامه این نشست مهدوی راد گفت: سبک ارزیابی و بررسی آثار جایزه کتاب سال امسال هم مانند سال های گذشته است. در این دوره هر چه کتاب از فروردین 97 در همه موضوعات چاپ شده بررسی شدند. کتاب ها باید داخل ایران چاپ شده باشند و کتابی که توسط وزارت ارشاد مجوز گرفته باشد در محدوده بررسی قرار می گیرد.

وی افزود: در چهار سال گذشته کتاب ها با فراخوان گردآوری می شدند، سال های دورتر هم این کار بر اساس اطلاعات خانه کتاب انجام می شد اما امسال و سال گذشته نحوه دستیابی به کتاب ها به گونه ای دیگر بود که در نتیجه آن 46 هزار و 254 عنوان چاپ اولی در سال 97 گردآوری شد. بخشی از این آثار در غربال اولیه کنار گذاشته شده و به رغم 7 هزار و 483 عنوان رسیدند. در مرحله دوم هم به 213 کتاب صعود کردند که توسط سه داور مورد ارزیابی قرار گرفتند. ارزیابی هم به این صورت بود که اگر کتابی بین 80 تا 90 امتیاز بیاورد تقدیری و اگر بین 90 تا 100 امتیاز بیاورد برگزیده شود. البته سه سال است که دوستان هیات علمی بحث کتاب های ترجمه را جدی گرفتند چون به این نتیجه رسیدند که فضای کتاب های ترجمه به شدت گسترده می شود. البته می دانید که ترجمه امر مهمی است و فرهنگ های مختلف را انتقال می دهد اما تصمیم گرفته شد آثار حوزه ترجمه با کسب امتیاز95 تا 100 به عنوان برگزیده و 85 تا 95 به عنوان تقدیری معرفی شوند.

دبیر جایزه کتاب سال ادامه داد: در این دوره سیطره کمیت همچنان حاکم بود شاید رشد خوبی هم در زمینه تعداد کتاب ها در برخی حوزه ها داشتیم اما به لحاظ محتوایی اتفاق خاصی نیفتاده و شاید یکی از مشکلات ما هم همین باشد.

مهدوی راد در بخشی از سخنانش درباره سرقت و کتاب های دزدی گفت: در این زمینه می توانم کشورهایی مثل مصر و عراق را مثال بزنم یکی از کتاب هایی که مطالبش را با سرقت مطالب کتاب دیگری فراهم کرده بود در مصر جایزه برد. امسال هم در حوزه کتاب سال ما یک اتفاق عجیب افتاد و یک کتاب عالمانه در حوزه مطالعات تفسیری داشتیم که به مراحل بالا صعود کرد و از بودنش در جایزه خیلی خوشحال بودیم این کتاب به زبان اردو نوشته شده بود و به مرحله نهایی رسید اما اگر یکی از شاگردان من که دو سال پیش رساله اش را با من گذرانده بود کمی زبان اردو نمی دانست و متوجه مطالب این کتاب نمی شد، متوجه نمی شدیم این کتاب تقریبا بازنویسی فارسی از زبان اردو است و نزدیک بود به عنوان یکی از برگزیدگان این دوره معرفی شود. این وضعیت وحشتناک و یک آفت است.

در بخش دیگری از این نشست حیدری به عنوان دبیر جایزه جهانی کتاب سال گفت: دوره بیست و هفتم این جایزه را پشت سر می گذاریم که در آن بیش از دو هزار کتاب مورد بررسی قرار گرفته است. محور اصلی جایزه هم همانطور که می دانید مطالعات ایرانی و اسلامی است.

وی افزود: امسال برندگانی از آلمان، چین، فنلاند و روسیه داریم که روز چهارشنبه این هفته جایزه خود را از دست رئیس جمهور می گیرند. امسال همچنین در ابتدای سال میلادی در ژانویه و دی ماه خودمان جایزه منطقه ای هند را برگزار کردیم و در آن کتاب هایی که از سال 2016 به این طرف مطالعات ایرانی و اسلامی را در هند بررسی کرده بودند در سه حوزه تالیف، تصحیح و ترجمه بررسی شدند.

حیدری گفت: سعی داریم در سال 2020 جایزه منطقه ای کتاب سال را به چین ببریم که 20 کرسی مطالعه زبان فارسی دارد و دایره تحقیقات ایران شناسی و اسلام شناسی در آن گسترده است هدف مان هم این است که آثاری را که در رقابت های بین المللی کمتر مورد توجه قرار می گیرند ارزیابی و معرفی کنیم. این رویداد هم شهریور سال آینده برگزار می شود.