بزرگان اسفندی داستان و غزل معاصر فارسی
تهران - ایرنا - ادبیات برای رشد و شکوفایی، بهانههای مختلفی دارد، یکی از این بهانهها سه چهره شاخص ادبیات معاصر فارسی است که تولدشان در زمستان؛ فصل شاعران رقم خورده است.
به گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، زمستان فصل شاعران است شاید از این جهت که مهمترین چهره های شاخص شعر و داستان معاصر در روزهای این فصل سپید، متولد شده اند، این هفته با مهم ترین شاعر و داستان نویسان ادبیات معاصر آشنا شوید.
ابتهاج؛ شاعر ارغوان
امیر هوشنگ ابتهاج، 6 اسفند 1306 خورشیدی در رشت چشم به جهان گشود، امیرهوشنگ نوجوان گرچه در درس و مدرسه کوشا نبود اما شیفته مهارتآموزی شد و در کنار نقاشی و مجسمهسازی به دیگر هنرها نیز علاقهمند بود.
ابتهاج در 1318 خورشیدی با موسیقی و سرودن شعر آشنا شد، در آغاز کوشید به راه نیما برود اما نگرش مدرن و اجتماعی شعر نیما، با طبع او که شاعری غزل سرا بود، همخوانی نداشت. از مهمترین آثار ابتهاج تصحیح غزلهای حافظ است. این اثر با عنوان حافظ به سعی سایه نخستین بار در 1372 خورشیدی از طرف نشر کارنامه به چاپ رسید. بار دیگر نیز با تجدید نظر و اصلاحات جدید منتشر شد، سایه سالهای زیادی را صرف پژوهش و حافظشناسی کرد.
از ابتهاج تا کنون مجموعه های متفاوتی به چاپ رسیده است که تاسیان، سیاه مشق، بانگ نی و... بخشی از آن هستند.
این شاعر تغزلی، اکنون ساکن شهر هامبورگ در کشور آلمان است.
کتاب همسایه با سایه: نگاهی زیباشناسانه به اشعار امیر هوشنگ ابتهاج، نیز اثر عباس مهری آتیه است و به نقد و بررسی اشعار امیرهوشنگ ابتهاج (ه. الف. سایه) می پردازد. مولف سعی کرده است در این اثر تحلیلی بر مجموعه آثار ابتهاج در تمام دوره های مختلف زندگی اش و نقدی زیبا بر غزل، دوبیتی، رباعی و... داشته باشد.
این کتاب در 368 صفحه به چاپ انتشارات روزنه، وارد بازار نشر شده است.
گلشیری؛ داستان و نقد داستان
هوشنگ گلشیری، در 25 اسفند 1316 خورشیدی در اصفهان به دنیا آمد. هنگامی که 6 ساله بود به دلیل شغل پدرش به همراه خانواده به آبادان مهاجرت کردند.
گلشیری دوران تحصیل خود را در آبادان سپری می کند و در 1334 شمسی به اصفهان باز می گردد. در سال 1338 در رشته ادبیات فارسی وارد دانشگاه اصفهان می شود. آشنایی با برخی فعالان سیاسی، گلشیری را وارد عرصه فعالیت سیاسی می کند و در اواخر سال 1340 نیز دستگیر و زندانی می شود تا اینکه در پایان شهریور 1341 خورشیدی از زندان آزاد و در همان سال نیز از دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان فارغالتحصیل می شود.
گلشیری در اواخر 1352 خورشیدی بار دیگر دستگیر می شود و حدوداً 6 ماه را در زندان می گذراند. او پس از آزادی به مدت پنج سال از حقوق اجتماعی، از جمله تدریس محروم می شود و بهناچار در 1353 خورشیدی به تهران مهاجرت می کند. در 1356 خورشیدی به دعوت بهرام بیضایی کار در گروه تئاتر دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران را آغاز کرد و در بهمن همین سال جایزه فروغ فرخزاد را به دست آورد.
این نویسنده در تابستان سال 1357 خورشیدی در یک طرح بینالمللی برای نویسندگان به آمریکا سفر کرد. طی چند ماه اقامت در خارج از ایران به ایراد سخنرانی در شهرهای مختلف دنیا پرداخت و در زمستان همان سال، به کشور بازگشت و ضمن اقامت در اصفهان، تدریس در دبیرستان را از سر گرفت.
گلشیری، بعد از پیروزی انقلاب با فرزانه طاهری، مترجم ازدواج میکنند که ثمره این ازدواج 2 فرزند به نامهای باربد و غزل است.
یکی از اقدامات تأثیرگذار و مهم گلشیری تشکیل کارگاههای داستان و پرورش نسل تازهای از نویسندگان ایرانی بود. وی جلسه های هفتگی داستانخوانی و نقد داستان را که به جلسه های پنجشنبهها معروف شد از 1362 خورشیدی تا پایان عمر خود در هر شرایطی به صورت مستمر برگزار کرد.
این جلسات تا اواخر سال 1367 خورشیدی با حضور نویسندگانی چون یارعلی پورمقدم، محمدرضا صفدری، محمد محمدعلی، حسین سناپور، آذر نفیسی، عباس معروفی، منصور کوشان، شهریار مندنیپور، منیرو روانیپور، قاضی ربیحاوی، ناصر زراعتی، حسین مرتضاییان آبکنار و ابوتراب خسروی ادامه داشت.
از گلشیری مجموعه داستانهای مثل همیشه، نمازخانه کوچک من، جبهخانه، پنج گنج، دست تاریک، دست روشن و رمانهای شازده احتجاب، کریستین و کید، بره گمشده راعی، معصوم پنجم یا حدیث مرده بر دار کردن آن سوار که خواهد آمد، حدیث ماهیگیر و دیو، در ولایت هوا، آینههای دردار و جن نامه به جا مانده است.
این نویسنده در سال 1376 خورشیدی جایزه لیلیان هلمن، دشیل همت و در 12 تیر 1378 خورشیدی جایزه صلح اریش ماریا رمارک را به پاس آثار ادبی و تلاش در دفاع از آزادی قلم و بیان، دریافت کرد.
گلشیری به دنبال یک دوره طولانی بیماری که نخستین نشانههای آن از پاییز 1378 شروع شده بود، در 16 خرداد 1379 خورشیدی در بیمارستان ایرانمهر تهران در گذشت و در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.
پس از درگذشت وی، بنیاد هوشنگ گلشیری برای ادامه تلاشهای او و حمایت از فعالیتهای ادبی تشکیل شد و جایزه هوشنگ گلشیری را برای اهدا به آثار منتخب ادبیات فارسی برقرار کرد.
محمد تقوی، یکی از شاگردان گلشیریست که با شناخت عمیق و ویژهاش از اسلوب داستان و طریقت نویسندگی، کتاب احضار مغان را با کندوکاو در زندگی و آثار استادش نوشته است. تقوی از منظر این نویسنده بزرگ به انسان و جهان و البته ایران و ایرانی پرداخته و با دست گذاشتن بر بینش گلشیری نشان میدهد که وی چه اشرافی بر تراژدی نهفته در زهن، زبان و زیست مردمش داشت.
کتاب احضار مغان، مقالاتی در نقد و تحلیل آثار هوشنگ گلشیری است، نویسنده در این کتاب آثار گلشیری را بررسی کرده و در مورد احوال و تفکر او نوشته است تا مخاطب راحتتر بتواند با این آثار ارتباط برقرار کند و گره از نقاط گنگ و رازهای داستانهای گلشیری برداشته شود.
این اثر در 160 صفحه توسط انتشارات نیلوفر به چاپ رسیده است.
پروین؛ شاعر رخشنده
رخشنده اعتصامی، مشهور به پروین اعتصامی در 25 اسفند 1285 خورشیدی در تبریز دیده به جهان گشود و در کودکی با خانواده اش به تهران آمد.
یکی از شخصیتهای تاثیرگذار در زندگی پروین، پدرش یوسف اعتصامی آشتیانی (اعتصام الملک) از رجال نامی، نویسندگان و مترجمان مشهور اواخر عصر قاجاریه بود و در آن زمان ماهنامه ادبی بهار را منتشر می کرد.
مادرش اختر فتوحی، فرزند میرزا عبدالحسین ملقب به مُقدم العِداله و متخلص به «شوری» از واپسین شاعران دوره قاجار، اهل تبریز بود، پروین در خانواده ای هنردوست و آشنا به شعر و شاعری پرورش یافت. در دوران کودکی، زبانهای فارسی و عربی را زیر نظر معلمان خصوصی در منزل آموخت، دیپلم خود را از مدرسه آمریکایی تهران گرفت و در همانجا شروع به تدریس کرد.
پروین با پسرعموی خود که رئیس شهربانی کرمانشاه بود در 19 تیر 1313خورشیدی ازدواج کرد اما این وصلت بیش از چهار ماه طول نکشید و به جدایی منجر شد، پس از جدایی، مدتی کتابدار کتابخانه دانشسرای عالی بود.
تنها اثری که از این شاعر نامدار برجای مانده است، دیوان وی است که شامل 5 هزار و 606 بیت در قالب 209 قصیده، قطعه، غزل، مثنوی و 5 قطعه کوتاه دو سه بیتی و 11 تکبیتی است و در آن جز چند غزل دیده نمیشود، در لغتنامه دهخدا آمده است در این دیوان همه اشعار اعتصامی نیست چون وی چند سال پیش از مرگ خود، بخشی از اشعارش را که مطلوب طبع نمی دانسته سوزانده است. این شاعر به تشویق ملک الشعرای بهار در 1315 خورشیدی دیوان خود را منتشر کرد و مورد توجه قرار گرفت.
پروین اعتصامی به علت ابتلا به بیماری حصبه و در حالی که تنها 35سال داشت در 15 فروردین 1320 خورشیدی دیده از جهان فروبست و در حرم حضرت فاطمه معصومه (س) به خاک سپرده شد و چون نشان درجه سوم علمی رضاخان را نپذیرفت و درخواست وی برای تدریس به ملکه را رد کرد پس از وفات او مراسم دولتی برای وفات و بزرگداشت وی برگزار نشد.
کتاب 12 قصه تصویری از پروین اعتصامی، نوشته مژگان شیخی، برای کودکان 6 تا 12 سال، نوشته شده است. داستان های این مجموعه که هر کدام به صورت جداگانه نیز به چاپ رسیده اند، از این قرار است: طوطی و دزدان، ماهی ها و ماهی خوار، بگو مگوی نخ و سوزن، گربه شیر نمی شه، مرد فقیر و سکه های طلا، مورچه و سلیمان، آرزوی پرواز، پیغام گرگ به سگ گله، گنجشک و خانم کبوتر، چوپان خواب، گرگ بیدار.
این مجموعه با تصویرگری حسن عامهکن، در 152 صفحه توسط نشر قدیانی در مجموعه کتاب های بنفشه منتشر شده است.
برچسبها
