ایران جنگ گستردهتر نمیخواهد
تنش ها در خاورمیانه به ندرت اینچنین افزایش یافته است. سی ان ان در گزارشی نوشت، تنش های فزاینده در روز جمعه و زمانی که ایالاتمتحده و بریتانیا حملاتی را علیه نیروهای ارتش یمن انجام دادند، به سطوح جدیدی رسید. هدف آنها این بود که حملات ارتش یمن را علیه کشتی هایی با مقصد اسرائیل متوقف کنند. یک روز بعد، ایالاتمتحده به طور یکجانبه حملات جدیدی را انجام داد و یک مرکز راداری یمنی ها را هدف...
از زمان حملات حماس در 7 اکتبر به اسرائیل و حمله اسرائیل به غزه پس از آن، محور مقاومت (شبکه ای از شبه نظامیان شیعه که چهار کشور خاورمیانه را در بر میگیرد) از یک سر منطقه تا آن سوی منطقه فعال شده است. حزب الله روزانه درگیری هایی با نیروهای اسرائیلی در مرز لبنان و اسرائیل دارد. ارتش یمن مجموعه ای از حملات را به کشتی های تجاری و کشتی های نظامی غربی در دریای سرخ، شریان اصلی تجارت بینالمللی، انجام داده است. نیروهای تحت حمایت ایران در عراق و سوریه ده ها حمله را به مواضع نظامی آمریکا در این کشورها انجام دادند که منجر به تصادمهای خیلی نزدیک شد. این یک غرش نسبتا کم سروصدا بوده که درست زیر آستانه یک جنگ تمام عیار منطقهای باقی مانده است و در حالی که ایران به دنبال متعادل کردن دستاوردهای نظامی تاکتیکی در برابر خطرات یک درگیری بزرگتر است، دوراهی های سیاست خارجی جو بایدن، رئیسجمهور ایالات متحده را تشدید کرده است.
نیروهای محور مقاومت حول یک هدف واحد متحد شده اند: برقراری آتش بس در غزه، جایی که آمار حیرت انگیز تلفات غیرنظامیان و ویرانی های گسترده ناشی از حمله اسرائیل منجر به مطرح شدن مساله نسل کشی در دادگاه عالی سازمان ملل شده است. این یک سرمایهگذاری مخاطره آمیز بوده که هر یک از اجزای محور مقاومت بهایی برای آن پرداخته اند. در لبنان، حزب الله نزدیک به 200 نیروی نظامی اش را از 8 اکتبر از دست داده است. در عراق، حملات ایالات متحده ضرباتی به زیرساخت های جنگنده های مورد حمایت ایران وارد کرده است. در یمن، خسارات ناشی از حملات مرگبار روز پنجشنبه هنوز مشخص نیست، اما ایالاتمتحده و بریتانیا می گویند که مواضع مورد استفاده نیروهای یمنی را برای حمله به دریای سرخ هدف قرار داده اند که به طور بالقوه باعث کاهش بن بست در مسیر کشتیرانی میشود.
جو بایدن در بیانیه ای گفت: «این حملات در پاسخ مستقیم به حملات بی سابقه ارتش یمن علیه کشتی های دریایی بینالمللی در دریای سرخ است - از جمله استفاده از موشک های بالستیک ضد کشتی برای اولین بار در تاریخ. این حملات پرسنل آمریکایی، دریانوردان غیرنظامی و شرکای ما را به خطر انداخته، تجارت را به خطر انداخته و آزادی دریانوردی را به خطر انداخته است.» اما تشدید تنش ها، دستاوردهایی برای ایران و محور مقاومت در پی داشته است. به این صورت که محبوبیت این گروه ها در منطقه افزایش یافته است. ریم ممتاز، پژوهشگر مشاور سیاست خارجی و امنیت اروپا، گفت: «واضح است که نیروهای یمنی میتوانند از فرصت جنگ کنونی استفاده کنند تا به برندسازی دوباره و کاملا موثر دست بزنند. درواقع یمن به یک سازوکار نظامی موثر تبدیل میشود که در حمایت از فلسطینی ها، آمریکا را به درد میآورد. دستاوردهای تاکتیکی دیگری فراتر از محبوبیت افزایش یافته آنها، وجود دارد.
در لبنان به نظر میرسد شعله ور شدن آتش در مرزها، بحران اقتصادی ویرانگر این کشور را به عقب برده است. با عقبنشینی اسرائیل در منطقه مرزی خود با لبنان، که اکثریت قریب به اتفاق ساکنانش از آنجا گریخته اند، حزبالله این اختیار را پیدا کرده است که برای حل و فصل مذاکراتی که هدف آن بازپسگیری تکه هایی از مناطق تحت کنترل اسرائیل است، تلاش کند. در عراق، حملات مجدد به نیروهای آمریکایی - و حملات تلافیجویانه ایالات متحده به گروه های مورد حمایت ایران - دولت را بر آن داشت تا تلاش خود را برای پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در این کشور از سر بگیرد، اقدامی که ایران را خوشحال می کند.
اما دامن زدن به تنش ها فقط تا حدی به نفع ایران است. اگر این رویارویی های سطح پایین در نهایت به یک جنگ همهجانبه با ایالاتمتحده تبدیل شود، گروه های مورد حمایت ایران ممکن است با خطر مواجه شوند. این امر نفوذ فزاینده ایران در منطقه را با ریسک مواجه میسازد و آسیبی به ستون اصلی سیاست خارجی آن وارد میکند. تریتا پارسی، معاون اجرایی موسسه کوئینسی مستقر در دی سی، گفت: «ایرانی ها سعی می کنند از جنگ دوری کنند. آنها مطلقا خواهان جنگ نیستند. فکر میکنم آنها خود را در وضعیتی میبینند که اگر جنگی رخ دهد، گردهمایی در اطراف کشورشان خواهد بود و نه در قلمرو آنها.» پارسی نسبت به کماهمیت جلوه دادن آتشبس در غزه که باعث کاهش تنش در منطقه میشود، هشدار داد. به گفته پارسی، دولت بایدن «در تلاش است تا تعادل خوبی را طی کند که در آن قدرت مانور اسرائیل را بدون اینکه منجر به جنگ منطقه ای شود، به حداکثر برساند.»
پارسی با بیان اینکه ارتش یمن به طور موقت حملات خود به دریای سرخ را در جریان آتش بس شش روزه بین حماس و اسرائیل در ماه نوامبر متوقف کرد، گفت: «تا زمانی که جنگ در غزه ادامه دارد، این جنگ به حملات یمنی ها، حملات نیروهای تحت حمایت ایران در منطقه و همچنین تنش بین لبنان و اسرائیل دامن می زند.» در همین حال، تشدید تنش احتمالا ادامه خواهد داشت، حتی زمانی که هم بازیگران تحت حمایت آمریکا و هم ایران به دنبال تنظیم رویارویی خود هستند و دعا می کنند که این درگیری ها پیچیده تر نشود. ممتاز از موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک استدلال می کند که درگیری ها همچنان به تهران اهرم خواهد داد، همانطور که حملات روز پنجشنبه در یمن نشان می دهد. ممتاز گفت: «این یک چالش استراتژیک است که ایالات متحده اکنون با آن دست و پنجه نرم می کند. آنها باید آزادی دریانوردی و تجارت بینالمللی را در دریای سرخ تضمین کنند و در عین حال اطمینان حاصل کنند که دیگر جبهه ها به یک جنگ واقعی تبدیل نمی شوند.»
--> اخبار مرتبط