هشدار پیک ششم

ویروس کرونا بعد از یک هفته استراحت، مغرورانه در حال تاخت به چهار گوشه کشور است. طبق گزارش‌هایی که وزارت بهداشت در روز‌های گذشته منتشر کرد، حملات جدید ویروس از شرق کشور قابل مشاهده است و اگرچه هنوز از استان سیستان و بلوچستان خبر‌های نگران‌کننده‌ای درباره افزایش بحرانی تعداد مبتلایان و فوتی‌های کووید‌19 به گوش نمی‌رسد، اما اغلب استان‌ها روند افزایش بیماری را ثبت کرده‌اند.

به گزارش اعتماد، استان‌های کهگیلویه و بویر‌احمد، زنجان، کرمان، خوزستان، فارس، مازندران، البرز، مرکزی، آذربایجان شرقی، گیلان و لرستان از جمله استان‌هایی هستند که طی روز‌های گذشته خبر از افزایش ابتلا و فوت، افزایش بستری‌ها، خروج شهر‌های استان از وضعیت آبی (کم خطر)، دو رقمی شدن تعداد فوتی‌ها، افزایش مراجعات سرپایی به بیمارستان‌ها، پیشروی رنگ قرمز و سه رقمی شدن تعداد مبتلایان، افزایش تعداد شهر‌های در وضعیت قرمز را گزارش داده‌اند.

طبق جدول‌های روزانه از وضعیت ابتلا و فوت هم می‌توان افزایش روند همه‌گیری در کل کشور را شاهد بود چنانکه تا هفته گذشته که به دنبال رعایت پروتکل‌های بهداشتی و اجرای محدودیت‌های اجتماعی و از جمله نظارت‌های سخت‌گیرانه بر ممنوعیت سفر‌های بین استانی پلاک‌های بومی و اجبار به استفاده از ماسک در اماکن عمومی و تداوم دورکاری در ادارات و دستگاه‌های دولتی، آمار فوت روزانه به کمتر از 160 الی 170 نفر و آمار ابتلای جدید به کمتر از 10 هزار نفر رسیده بود، اما ظرف 5 روزی که گذشت، این اعداد رو به افزایش است و همین افزایش، نشانه غیر قابل انکار برای تاخت پرقدرت ویروس کووید‌19 است.

همزمانی این تاخت دوباره با آغاز موج اول آنفلوآنزا و همچنین تداوم خودداری 15 الی 20 درصد جمعیت مشمول از تزریق واکسن کرونا، یک نگرانی جدی را برای مقابله قدرتمند با ویروس در فصل سرما دامن می‌زند آن هم در حالی که بنا به هشدار متخصصان عفونی، در فصل سرما خطر گردش ویروس بیشتر خواهد شد چرا که تجمعات در فضا‌های بسته (به دلیل بسته بودن پنجره‌ها در هوای سرد) می‌تواند خطر ابتلا در جمعیت عمومی و حتی واکسینه شده را تشدید کند.

دیروز هم علیرضا ناجی؛ رییس مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی هشدار داد که «بیش از 90 درصد افرادی که بر اثر کرونا جان خود را از دست می‌دهند، افراد غیر واکسینه هستند.»

طبق اعلام دیروز وزارت بهداشت، در شبانه‌روز چهارم تا پنجم آبان‌ماه، 197 مبتلای کووید‌19 فوت کرده‌اند در حالی که 5 روز پیش از این و در شبانه‌روز 30 مهر تا اول آبان، تعداد فوتی‌های کرونا در کشور 124 نفر بود. طبق همین گزارش، در شبانه روز چهارم تا پنجم آبان 10 هزار و 644 مبتلای جدید کرونا در کشور شناسایی شد در حالی که 5 روز پیش از این و در شبانه روز 30 مهر تا اول آبان، تعداد ابتلای جدید در کشور 7081 نفر بود.

صعود دوباره بیماری در کشور در حالی است که تا دیروز، در مجموع 83 میلیون و 529 هزار و 916 دوز واکسن کرونا در کشور تزریق شده و طبق اعلام وزارت بهداشت، 51 میلیون و 738 هزار و 578 نفر و معادل 60 درصد از جمعیت کشور، دوز اول واکسن را تزریق کرده‌اند، اما مجموع دریافت‌کنندگان دوز دوم واکسن که دو هفته پس از تزریق دومین دوز، از مصونیت نسبی در مقابل حملات شدید ویروس برخوردار خواهند شد تا دیروز به عدد 31 میلیون و 718 هزار و 775 نفر و معادل 37 درصد از جمعیت کل کشور که تا هدف‌گذاری برای دستیابی به ایمنی جمعی به دنبال واکسیناسیون 70 الی 80 درصدی جمعیت کشور، هنوز فاصله بسیار است.

اگرچه که طی هفته‌های گذشته و در مقایسه با نیمه تابستان، سرعت واکسیناسیون به دنبال افزایش واردات واکسن، سرعت قابل قبولی پیدا کرده ولی با این حال، در این بی‌ثباتی گردش ویروس در کشور، مغرور شدن مسوولان حوزه سلامت درباره پیشی گرفتن واکسیناسیون ایران از کشور‌های دنیا جای تعجب دارد.

دو روز قبل، سیدعباس متولیان؛ متخصص عفونی در گفتگو با شبکه خبر گفت: «در 2 ماه گذشته به ازای هر 100 نفر در کشور 33 دوز واکسن تزریق شده بود در صورتی که امروز به ازای هر 100 نفر 96 دوز واکسن تزریق شده در حالی که هم‌اکنون متوسط واکسیناسیون در دنیا 84 دوز به ازای هر 100 نفر است و بنابراین در حال حاضر، پوشش واکسیناسیون ایران از متوسط جهانی بیشتر است.»

طبق مندرجات جدول‌های روزانه WORLDMETERS جایگاه ایران در رتبه‌بندی جهانی از بابت تعداد کل ابتلا، در ردیف هشتم جدول و پس از کشور‌های امریکا (46 میلیون و 502 هزار و 517 نفر)، هند (34 میلیون و 227 هزار و 720 نفر)، برزیل (21 میلیون و 748 هزار و 984 نفر)، انگلیس (8 میلیون و 897 هزار و 149 نفر)، روسیه (8 میلیون و 352 هزار و 601 نفر)، ترکیه (7 میلیون و 909 هزار و 111 نفر) و فرانسه (7 میلیون و 133 هزار و 766 نفر) است در حالی که تا ظهر دیروز، جمعیت کل مبتلایان در ایران به 5 میلیون و 888 هزار و 100 نفر افزایش یافته است.

به نظر می‌رسد یکی از دلایل مهم بازگشت مجدد موج افزایشی، تعجیل در بازگشایی‌ها، لغو دورکاری‌ها، عادی‌سازی تردد‌های عمومی با وجود استمرار ممنوعیت سفر بین شهر‌های قرمز و نارنجی و همچنین ممنوعیت تردد شبانه و لغو ممنوعیت فعالیت بسیاری اصناف غیرضرور باشد که مجموع این اقدامات را باید به افزایش سفر‌های تفریحی و زیارتی و همچنین برگزاری برخی مراسم مذهبی طی هفته‌های گذشته پیوند زد.

دیروز هم دبیر کمیته اپیدمیولوژی و پژوهش کمیته علمی کشوری مقابله با کووید19، بازگشایی‌های زودهنگام و چانه‌زنی نهاد‌ها برای از سر‌گیری فعالیت‌هایی که تجمع جمعیت را دامن می‌زند، خطرناک‌ترین اقدام در شرایط فعلی کشور قلمداد کرد و در توضیح آخرین وضعیت رصد گردش ویروس در کشور به ایسنا گفت: «به نظر می‌رسد در شرق کشور روند کاهشی متوقف شده و حتی مقداری روند افزایشی بیماری آغاز شده است. در استان‌هایی مانند خراسان شمالی، جنوبی، رضوی و سیستان و بلوچستان روند مقداری افزایشی شده است. البته میزان بروز در استانی مانند سیستان و بلوچستان خیلی پایین است، اما طبق آخرین گراف‌هایی که در نرم‌افزار ماسک ارایه شده، به نظر می‌رسد میزان بستری در این استان‌ها دارد مقداری آهنگ افزایشی پیدا می‌کند.»

مسعود یونسیان تاکید کرد: «هنوز نمی‌توان به جرات گفت که آیا این‌ها یک افزایش با ثبات و پایدار خواهد بود یا اینکه ممکن است مجددا رو به کاهش برگردد. به هر حال واقعیت این است که در کل کشور، سرعت کاهش موارد بیماری بسیار کم شده و استان‌های زیادی هم در شرایط افقی حرکت می‌کنند. این شرایط افقی در این سطح مطلوب نیست، بلکه اگر در سطح پایین‌تری از میزان بروز و بستری به شرایط افقی می‌رسیدیم، مطلوب بود، اما اکنون این‌طور نیست.

البته اینکه دلیل سیر افزایشی بیماری در برخی استان‌ها چه هست و آیا ممکن است که افزایش‌ها جدی باشد یا خیر را خیلی نمی‌توان به صورت مشخص اعلام کرد. به‌طور کلی هر زمان که شاخه اپیدمی‌مان در کشور نزول پیدا می‌کند، همه، اعم از مردم و مسوولان اقدامات پیشگیرانه و رعایت‌ها را سست می‌کنند، اما اینکه آیا ممکن است این افزایش‌ها ردپایی از یک جهش باشد، هنوز نه قابل تایید است و نه قابل رد کردن و باید اطلاعات بیشتری پیدا شود.

این احتمالات همیشه مطرح هستند، ما فعلا هیچ شواهدی ندیده‌ایم، اما هر احتمالی ممکن است رخ دهد. بازگشایی‌های همزمانی هم که از اطراف کشور می‌شنویم، اعم از دانشگاه‌ها، وزارت آموزش و پرورش، کارمندان، برگزاری مراسمات فرهنگی و مذهبی و... می‌تواند در جهت‌گیری آینده این روند‌ها نقش داشته باشد. به نظر می‌رسد که برای بازگشایی‌ها به صورت همزمان و بدون توالی زمانی مناسب اقدام می‌شود و این موضوع نگران‌کننده است.»