هشدار اقتصاددانان درباره رکود جهانی با کاهش عرضه نفت
به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران، تنگه هرمز در حالی به یکی از مهمترین کانونهای تنش در بازار انرژی تبدیل شده که کاهش شدید تردد کشتیها، حملات اخیر و تهدید واشنگتن به ادامه محاصره دریایی ایران، نگرانیها درباره اختلال در جریان تجارت و عرضه جهانی انرژی را افزایش داده است.
در شرایطی که پیش از آغاز جنگ بیش از 130 کشتی در روز از این آبراه عبور میکردند، آمارهای جدید از کاهش این رقم به چند فروند در روز حکایت دارد؛ وضعیتی که میتواند پیامدهای خود را در قیمت نفت، تورم جهانی و چشمانداز رشد اقتصاد جهان نشان دهد.
به گزارش رویترز، عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز روز جمعه پس از آنکه دو کشتی دیگر در این منطقه مورد حمله قرار گرفتند و آمریکا اعلام کرد میتواند محاصره دریایی ایران را بهطور نامحدود ادامه دهد، ظاهراً به نزدیکترین سطح به توقف کامل رسید.
یک مقام ارشد ایرانی روز چهارشنبه اعلام کرد که در مذاکرات برای تکیه بر توافق ماه ژوئن با هدف پایان دادن به جنگ، هیچ پیشرفتی حاصل نشده است. از زمانی که آتشبس مورد توافق در چارچوب توافق ژوئن از بین رفت، ایران حمله به کشتیهایی را که آنها را متهم به تلاش برای عبور بدون اجازه از تنگه هرمز میکند، از سر گرفته است.
شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) متعلق به امارات متحده عربی اعلام کرد دو فروند از کشتیهای این شرکت شامگاه پنجشنبه هنگام عبور از تنگه هرمز مورد حمله قرار گرفتند. دولت امارات ایران را مسئول این حملات دانست؛ ایران بلافاصله درباره این موضوع اظهارنظری نکرد.
یک ملوان نیروی دریایی آمریکا، یک فروند جنگنده F-35C لایتنینگ 2 متعلق به اسکادران جنگنده تهاجمی تفنگداران دریایی 314 را در جریان درگیریهای جاری با ایران، در 5 اوت 2026 از عرشه ناو هواپیمابر کلاس «نیمیتز» یواساس آبراهام لینکلن به پرواز درمیآورد. عکس: نیروی دریایی آمریکا / رویترز.
بر اساس تحلیل شرکت ردیابی کشتیها Kpler، روز جمعه تنها دو کشتی از این آبراه باریک عبور کردند؛ یک کشتی حامل غلات که وارد آبهای ایران شد و یک کشتی فلهبر خشک خالی که در جهت مخالف حرکت میکرد.
دادهها همچنین نشان داد یک نفتکش خالی حامل فرآوردههای گاز مایع نیز از طریق تنگه هرمز در حال ورود به خلیج فارس بود. روز جمعه هیچ محموله نفت خامی در این مسیر مشاهده نشد.
روز پنجشنبه 9 کشتی از تنگه هرمز عبور کردند که نسبت به پنج کشتی در روز چهارشنبه افزایش داشت، اما همچنان پایینتر از میانگین 12 کشتی در روز در ماه اوت بود.
برخی کشتیها ممکن است با خاموش کردن فرستندههای خود بدون شناسایی از تنگه عبور کنند، اما این ارقام با بیش از 130 کشتی در روز که پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در فوریه از تنگه هرمز عبور میکردند، فاصله بسیار زیادی دارد.
تربورن سولودت، تحلیلگر ارشد خاورمیانه در شرکت اطلاعات ریسک Verisk Maplecroft، گفت: «در کنار تهدید علیه زیرساختهای انرژی در منطقه، توانایی ایران برای محدود کردن کشتیرانی از تنگه، اصلیترین اهرم فشار این کشور در مذاکرات است.»
یک فروند جنگنده F/A-18F سوپر هورنت متعلق به اسکادران جنگنده تهاجمی 41، در جریان درگیریهای جاری با ایران، در 4 اوت 2026 برای فرود با استفاده از کابل بازدارنده روی عرشه ناو هواپیمابر کلاس «نیمیتز» یواساس آبراهام لینکلن آماده میشود. عکس: نیروی دریایی آمریکا / رویترز.
آمریکا از اعمال اقدامات جدید علیه ایران در هفته آینده خبر داد
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، به خبرنگاران گفت ارتش آمریکا توانایی حفظ حضور دریایی خود در منطقه برای اجرای محاصله تلافیجویانه ایران را دارد؛ محاصرهای که خسارت اقتصادی شدیدی به این کشور وارد کرده است.
هگست در جریان سفر خود به پاناما به خبرنگاران گفت: «نیروی دریایی ایالات متحده میتواند چنین محاصرهای را بهطور نامحدود حفظ کند، زیرا همانطور که تاکنون انجام دادهایم، کشتیها را به منطقه اعزام و جایگزین خواهیم کرد و این روند را ادامه خواهیم داد.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز گفت ایالات متحده قصد دارد آسیبهای مالی بیشتری به ایران وارد کند.
او در مصاحبهای با برنامه «Rob Schmitt Tonight» شبکه Newsmax گفت: «منتظر اعلامیههای بیشتر در هفته آینده باشید، زیرا ما قرار است اقداماتی را اعمال کنیم که در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور، هرگز مشابه آن دیده نشده است.»
کشتیهایی در نزدیکی تنگه هرمز، از منطقه مسندم در عمان دیده میشوند، در 10 اوت 2026. عکس: رویترز / Stringer.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در داخل کشور برای پایان دادن به جنگی نامحبوب تحت فشار قرار دارد؛ جنگی که افزایش قیمت سوخت، محبوبیت او را کاهش داده و احتمالاً میتواند کنترل حزب جمهوریخواه بر کنگره در انتخابات میاندورهای نوامبر را تضعیف کند.
قراردادهای آتی نفت برنت بهعنوان شاخص جهانی و نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا، هر دو اندکی افزایش یافتند و بهترتیب در محدوده 87 و 81 دلار در هر بشکه معامله شدند.
وابستگی هند به نفت خام روسیه در ماه ژوئیه به رکورد جدیدی رسید. همزمان پالایشگاههای آسیایی، که از مشتریان عمده سوخت صادراتی از منطقه خلیج فارس هستند، برای اطمینان از تأمین محمولههای آینده، این هفته خرید نفت خام آمریکا را افزایش دادند.
ترامپ بارها تأکید کرده است که آمریکا «کنترل کامل» تنگه هرمز را در اختیار دارد؛ تنگهای که پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از طریق آن جابهجا میشد.
ایران این ادعا را رد کرده و اعلام کرده است تا زمانی که شروطش برآورده نشود، اجازه بازگشایی این آبراه را نخواهد داد. از جمله این شروط، لغو تحریمهای اقتصادی و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران است.
خبرگزاری تسنیم گزارش داد کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی روز پنجشنبه طرح این کشور درباره تنگه هرمز را تصویب کرده است. این طرح شامل بندی برای ممنوعیت عبور داراییها و تجهیزات متعلق به آمریکا، اسرائیل و دیگر کشورهای «متخاصم» است.
آمریکا در اواسط ژوئن برای یک ماه محاصره کشتیرانی و بنادر ایران را لغو کرد، اما از آن زمان این محاصره را دوباره برقرار کرده است؛ اقدامی که منبع اصلی درآمد ارزی تهران را قطع کرده و خسارتهای قبلی ناشی از حملات زمان جنگ به زیرساختهای انرژی ایران را تشدید کرده است.
واشنگتن پیشتر گفته بود زمانی محاصره ایران را لغو خواهد کرد که ایران و عمان، که در دو سوی تنگه هرمز قرار دارند، به توافقی برای بازگرداندن کشتیرانی تجاری دست پیدا کنند.
کشتیهایی در تنگه هرمز در نزدیکی ساحل بندرعباس، ایران، در 27 ژوئیه 2026. عکس: رضیه پودات / ایسنا / از طریق WANA (خبرگزاری اخبار غرب آسیا) / رویترز.
کاهش عرضه نفت؛ هشدار اقتصاددانان درباره رکود جهانی
ترامپ همچنین بارها تهدید کرده است که حملات نظامی را تشدید کرده و ایران را «بهشدت هدف قرار خواهد داد»؛ با این حال، او تاکنون از اعزام نیروهای زمینی، تصرف جزایر استراتژیک و بمباران تأسیسات آبشیرینکن خودداری کرده است.
ترامپ در اوایل این هفته اعلام کرد که به نظر میرسد به جای اقدام نظامی، بر ابزارهای اقتصادی تکیه خواهد کرد.
آمریکا تحریمهای اقتصادی علیه ایران و همچنین افراد و نهادهای دیگری را که به گفته واشنگتن در تأمین تسلیحات برای این کشور نقش دارند، تشدید کرده است؛ اما این کارزار فشار تاکنون نتوانسته تهران را به میز مذاکره بازگرداند.
گزارشهایی مبنی بر اینکه حوثیهای یمن، روز پنجشنبه یک پالایشگاه شرکت آرامکوی عربستان در جازان را با پهپاد هدف قرار دادهاند، بار دیگر نگرانیها درباره گسترش جنگ در منطقه را افزایش داد.
اقتصاددانان جهان پیشبینی کردهاند که رشد اقتصاد جهانی بهشدت کاهش خواهد یافت و برخی مناطق نیز ممکن است وارد رکود اقتصادی شوند. آنها هشدار دادهاند که اگر جنگ بهسرعت پایان نیابد، ابعاد این پیامدهای اقتصادی میتواند گستردهتر شود.
